Bugün:
23 Nisan 2014
Anasayfa   Köşe yazısı   Ziyaretçi defteri Fotoğraf Galerisi   Arşiv   Künye RSS
Kırcaali Bulgaristan Balkanlar Dünya Kültür Eğitim Tarih Spor
KIRCAALİ HABER - BULGARİSTAN TÜRKLERİ’NİN SESİ

FİRMA REHBERİ



REKLAM




REKLAM















LİNKLER

Radyo Kırcaali Haber
Kırcaali Belediyesi
Türk Kültür ve Sanat Derneği
Haber.bg
Ömer Lütfi Kültür Derneği
Kırcaalililer Derneği
Hak ve Özgürlükler Hareketi
Hürriyet ve Şeref Halk Partisi
Kırcaali +
Dimitır Dimov Devlet Tiyatrosu
Kırcaali Tarih Müzesi
Kırcaali Valiliği
Mestanlı Zeybekler Sitesi

[devamı...]

           

En iyi görüntü için ekran
çözünürlüğü en az
1024x768 olmalıdır.
        



HABERLER

[2009-03-28]

MESTANLI ve ÇEVRESİ

MESTANLI ve ÇEVRESİ




COĞRAFİ DURUM:
Mestanlı kasabası, Doğu Rodoplar’ın Söğütlü nehri, Ali Bey (Nanovitsa) Deresi ve “Soğuk Pınar” Barajı’nın etrafında bulunmaktadır. 360 bin metre kare yüzeyi vardır. Toplam 17268 nüfusu olup, bunlardan 9336’sı köylerde, 7932’si ise kasaba merkezinde yaşamaktadır. Mestanlı Kırcaali, Cebel, Koşukavak ve Kızılağaç (Kirkovo) Belediyeleri ile sınırlıdır. Kasabanın iklimi yumuşaktır ve hemen hemen bütün sene sıcak ve güneşlidir. Belediyenin bölgesinde 48 köy ve 27 muhtarlık daireleri bulunmaktadır.
Arkeolojik kazılardan anlaşıldığına göre kasaba çok eski zamanlarda kurulmuştur. Semerciler, Özbek vb. yerlerde yapılan kazılar bizden önceki insanlar iklimin yumuşak olmasından yararlanmasını bilmişlerdir. Kasaba müzesinde bulunan birçok tarihi kalıntılar bu topraklarda uzun zaman Trakların yaşadığı anlaşılmaktadır. Ustura, Kayabaşı, Asarcık, Mal Asar (Kazıklı-Cebel) vb. yerlerdeki kaleler her türlü düşmanlardan korunmak için yapılmışlardır.
Kırcaali konusunda da belirttiğim gibi eski zamanlarda kurulan Boyacılar (Bagrıyanka), Balabanlı (Balabanovo), Bektaşlar (Bektaş), Yazla (Letovnik), Soluk Dağ (Mançevo), Aydınköy (Jitkovets) vb. köylerinin hepsi tepeler üzerine kurulmuşlardır.
XIV. yüzyıldan sonra Mestanlı bölgesinin adı Mora olmuş. Sınırları batıda Meropa (Orta Rodoplar), doğuda ise Dimetoka’ya kadar uzanıyormuş.

İDARİ YAPILANMA:
Osmanlı Hakimiyeti zamanında Söğütlü nehrinin kenarındaki topraklara Sultan Yeri ve Mestanlı deniyormuş. O zamanlarda Mestanlı Edirne vilayeti, Gelibolu sancağının Sultan Yeri kaza merkeziymiş. 1881’den 1912’ye kadar ise Sultan Yeri (Mestanlı) Gümülcine sancağının kazasıymış. Mestanlı’da o zaman 160 hane yaşıyormuş.
1913’den 1920 yılına kadar kasaba Gümülcine sancağının sınırları içerisine giriyor. O zaman Mestanlı 8 belediyenin merkezi oluyor. Bölgede (kazada) 106 köy ve 24992 kişi yaşıyormuş.
1920 yılında Bulgaristan sınırları içinde Mestanlı ili kuruluyor. Mestanlı, Koşukavak, Eğridere ve Ortaköy kazalarının da merkezi oluyor.
1922 yılında eski Hasköy sancağı tekrar meydana geliyor ve Kırcaali kazası da Hasköy sancağına bağlanıyor. 1925 yılında ise Küçükviran (Mişevsko) Belediyesi de Mestanlı kazasına katılıyor.
1931 yılında Mestanlı kazasında 7 Belediye vardır. Onlar da şunlardır: Mestanlı, Şeyh Cuma (Cebel), Cebiroğulları (Gledka), Hatiboğulları (Fotinovo), Küçükviran (Mişevsko), Cambaşalı (Duşinkovo) ve Çorbacılar (Çorbaciysko) dır. Bunlara bağlı köy sayısı toplamı 119’dur.
01.07.1933 tarihinde Mestanlı ili lağvediliyor ve tüm kazalar Eski Zağara vilayetine bağlanıyor.
21 Eylül 1934 yılında ise Mestanlı’nın adı Momçilgrad oluyor.
1936 yılında Momçilgrad kazasına Asarcık (Royozçe) belediyesi de katılıyor. 1950 yılında Hasköy ili kuruluyor ve Hasköy 9 kaza (ilçe’nin) merkezi oluyor.
1959 yılında ise tüm ilçe merkezleri lağvediliyor ve yeni ilin merkezi Kırcaali oluyor. O zamandan bu yana Mestanlı 24 köyün belediye merkezi olarak faaliyet göstermektedir.

Mestanlı’nın adı ile ilgili birkaç efsane vardır:
Birincisi: “Söğütlü nehri vadisinde taştan örülmüş bir kalede bir bey oturuyormuş. Bir gün bey geyik avına çıkar ve kalenin yakınlarında samanla örtülü kulübede eşine seyrek rastlanan çok güzel bir kız görür, o kızı alıp sarayına kaçırır. Kızı görenler güzelliğine hayran kalırlar. Kızın Allah tarafından bu yerleri korumak için gönderildiğine inanırlar. Falcı ve cinciler buralarda bir kasaba kurulacak ve adı da Mestaniye veya Mestanlı olacak derler.”
İkincisi: “O güzel kızın anasına Mestan adında birisi dükkan açar ve oralarda yaşayan insanların tuz, aba ve silah gibi ihtiyaçlarını karşılar. Mestanlı’nın adı oradan kalmıştır” denilmektedir.
Üçüncüsü: “ Buralardan Avgust Vikenel adında bir seyahatçı geçer, buralarının Sultan Yeri olduğu için Şeriat ve Sultan tarafından Mestanlı adının verildiğini söyler.”
Bulgar tarihçilerine göre ise, bütün bu efsaneler yanlıştır, kasabanın Osmanlılar tarafından kurulmadığını ve buralarda çok eski zamanlarda da Hıristiyan ahalisinin yaşadığını iddia ederler.

OSMANLI DÖNEMİ:
1352 yılında başlayan Balkan fetihleriyle Osmanlılar çok zaferler kazanıyorlar ve 5 yıl zarfında tüm Balkan Yarımadası’nı sahipleniyorlar. Türkler Balkan’lara kültür ve medeniyet götürüyorlar. Osmanlı’lar gittikleri yerlerde bir çok medreseler, mektepler, camiler ve mescitler açmışlardır.her köyde hocalar çocuklara okuma-yazma, öğretiyorlarmış. Mestanlı’nın her mahallesinde mescitler ve kursalar açılmıştır. O zamanlarda Mestanlı’da kaymakam, kadı mali mümessil bulunuyormuş. Kasabada 160 hane yaşıyormuş. Mestanlı yalnız idari merkez değil, aynı zamanda Sultan Yeri’nin ve Doğu Rodoplar’ın dini merkezi sayılıyormuş. Kasabada İslam’ı yaymak amacıyla Medrese de bulunuyormuş.
Mestanlı kasabası küçüktür fakat aynı zamanda şanslıdır, çünkü Nalbantlar (Podkova) – Rusçuk(Ruse) demiryolu buradan geçer. Koşukavak ve Kızılağaç (Kirkovo) karayolları da buradan geçerler.
Mestanlı ve Kırcaali 1912-1913 yıllarında, Balkan Savaşı sonunda, Türk topraklarından koparılıp, Bulgaristan’a bağlanmıştır.

Folklor-Kültür:
Mestanlı Belediyesi sınırları içinde birkaç yerüstü ve yer altı mağaraları mevcuttur. Birisi Koca Dere’nin sol tarafında, diğeri ise bir maden ocağında ve içerisinde iki küçük kaynak bulunmaktadır. Tokmaklı Dere ve Külcüler köyleri civarında da mağaralar bulunmaktadır. Kışla köyü yakınlarında deniz sathından 910m yükseklikte bulunan Dambalı tepesi bulunmaktadır. Aynı tepenin vadisinde bir türbe, çok soğuk su kaynağı vardır ve kekelemeyi tedavi ettiği söyleniyor. Bir zamanlar bu sudan İstanbul ve Anadolu’ya kadar gönderiliyormuş. Hıdrellez günü tüm yöre halkı buraya toplanır ve “Dambalı Bayram’ı” yaparlar.
Mestanlı Belediyesi Eğitim ve çğretime her zaman büyük önem vermiştir ve vermektedir. Şu anda Belediyenin bölgesinde 1 Orta Öğrenim Okulu, 12 Ortaokul (bu okullarda 1’den 8’e kadar öğrenciler öğrenim görürler), tam mevcutlu 1 ilkokul, 13 anaokulu ve 4 yarım günlük anasınıfı vardır. Bunlardan başka Makine Kuruculuğu Meslek Okulu, Gıda Meslek Okulu, Traktör Meslek Okulları da vardır. Tüm okullarda 2 binden fazla öğrenci, 300 kadar öğretmen tarafından eğitilmektedir. Totaliter Rejim’in kalkmasından sonra kasabada İmam Hatip Okulu açılmış ve 25 Mayıs 1999 tarihinde ilk mezunlarını vermiştir.
Mestanlı Belediyesi Kültür Hizmetlerine de çok büyük önem vermektedir. Belediye bölgesinde çok sayıda okuma evleri, sinema salonları bulunmaktadır. Birkaç yıl önce yeni ve çok büyük Okuma evi inşa edilmiş modern bir şekilde döşenmiştir. Okuma evinde çok sayıda kitap ve okuyucu da vardır.
Kasaba küçük de olsa, bölgede yapılan kazılar sonucunda toplanan birçok tarihi eşya ve aletler uzun yıllar kültür faaliyetçisi olarak çalışan ressam Kamber Kamber tarafından düzenlenen tarihi müze 18 Haziran 1994 yılında törenle ziyaretçiler için açılmıştır.
Sağlık hizmetleri de iyi durumdadır. Kasabada, Devlet Bölge Hastanesi 1963 yılında hizmete açılmıştır. Birçok köyde ise Sağlık Ocakları bulunur ve sağlık hizmetleri Sağlık memurları (felşerler) tarafından verilmektedir.
Mestanlı hem iklimiyle, hem insanlarıyla, hem doğasıyla sıcak ve sevecen bir kasabadır. Güzelliklerini anlamak ve hissedebilmek için gidip görmek gerekir…

Kaynak: Fikret KURT

Ziyaretci sayısı: 8004


 YORUMLAR


Sabri MUTLU 2009-03-29 12:53:14
ÇOK GÜZEL BİR ÇALIŞMA YAZARIN ELLERİNE SAĞLIK.
BU KONULARDA İMKANI BİLGİ VE BECERİSİ OLUP ÇALIŞMA YAPARAK BİZLERİ BİLGİLENDİRELERE ŞİMDİDEN TEŞEKÜR EDERİM.
Sami Rodoplu 2009-03-29 18:04:17
Bu yaziyi bizlere sunan Fikret kardesimize tesekurler eder yazilarinin devamini dileriz..Dedelerimizden bir bilgisi olanalar buraya katilip bizlere bilgiler sunarsa memnun oluruz.

Saygilarimla :Sami Rodoplu Isvec
Kara Ibrahim Aga 2009-03-30 15:50:54
Önemli olani INSANLARDIR!!!Mastanlilar uyaniktir,Ahalimiz
1989 Türkiyeye gitmek ichin rushvet verirken onlar Isveche ve sonradan da bashka ülkelere gittiler.Shimdi ikinci kushak oralarda yetishmektedir.Yazin Hijanin önü Makazin parkinda arabani park edecek yer bulamazsin onlardan.Bir de Makaz yolu achildi mi,keyflerine degecek yoktur,aynen Muhtarlarin dedi gibi..TRT-INTte..
-Biz tütünden sonra TURIZME yönleneceyiz.Yani yeni Hoteller Moteller falan filan.Yani inekleri Moskvichleri garajlardan chikaracaklar Malakalari oralara yerleshtirceklermish...ha..ha..ha...
Ama GÜZEL kasabadir be yahu...
Sami Rodoplu 2009-03-31 19:51:16
Konuyu saptirma Kara Ibrahim Aga.O insanlar bugun Mastanliyin cevresini degistirecek.Geliyor yiyip iciyor ama dövuzde birakiyor oralara.Aga dedin biraz ileri göruslu olur.
Kara Ibrahim Aga 2009-04-01 12:32:52
Sami,yapma be güzel kardeshim.Tam tersi ben sizinlen
övünüyorum,orada okuyan ve Universitelere giden chocuklarlan gurur duyuyorum.Yazmishin Agalar ileri görüshlü olur dige.Bak burada kalbimi kirdin,gücendim..
Hich olur mu.Onu birakalim sizin oralardan sinir edenlere chok yardimim dokunmushtur..Bir zamanlar saltanatimi ve "chilingir" soframi Bati Berline kurmushtum.Ve o zamanlar Isvechten tiren dolusu Bulgaristan Türkü sinir dishi ediliyordu.Olaya acele el koydum.Bulgaristana döneceklerine Alamanyada kalmalarinda yardimci oldum.Bazilari kaldi,bazilarini 2-3 sene sonra sinir dishi ettiler.Chok paralan.Bazilari Bulgaristandan Türkiyeye bazilari ise Amerikaya göch ettiler.Onun ichin Mastanliya da varsam Amerikaya da gitsem Isveche de gitsem chok arkadashim var.Hatta chogunu unutmushum ama onlar Aganin ilini unutmamish.
Bu sene zaten Isveche misafir olarak bir havta ichin gidecem.Onlarca arkadashim var MalmÖ ve Stockholm´da.Yani Aganin Katiri,her yerde sayilir Hatiri
manasindaki gibi Hatirimi sayirlagar chok yerde.Yani kosmopolitan birisiyiz senin anlayacan..
***
Hade oradaki Ahalimize selyamlar saygilar...kendinize iyi baki.Yaza bekleriz...
Rodoplu 2009-04-03 12:51:34
Ha öyle de Agam da dogru anlayalim isleri.Ben Stokholmde oturuyorum ve geldiginde haber et bir kahfemizi icersin ve benimde kim oldugumu anlarsin.


selamlar
zafer erturk 2013-12-18 01:57:00
Her nerede olursak olalim. Biz hep ayni insanlariz.
Hepimizin kokleri Mestanli koylerine dayaniyor. Mestanlinin Mutish bir Geleceyi var.

 
   YORUM YAZ
Ad/Soyad*
Yorum Metni*:  
* Maksimum karakter sayısı: 1600
Security Code*
 
  * Yazılan yorumlardan site sahibi sorumluluk taşımaz !
  UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.


« GERİ DÖN

GÜNCEL HABER

HAYDİ, HEPİMİZ DİLEKÇE VERELİM, ANA DİLİMİZİ GÜZEL BİLELİM!


ANKET



Anket Başlangıç Tarihi:

[ Anket sonucu ]


KÖŞE YAZILARI



OKUR HATTI
Değerli okuyucular, yaşadığınız bölgede gerçekleşen ve haber niteliği taşıyan bir olayı yazıp bize gönderin, sitede yayınlayalım. Yazılarınızı fotoğraflar ile birlikte şu e-maile gönderin:
e-mail: kircaalihaber@gmail.com


All Rights Reserved © 2006-2014    "SENİ MEDYA" FİRMASI   Webdesign